تماس با ما

02188953400 داخلي 3726 - 3727


نمابر

همراه: 09122824890 ایمیلpoultry@Ivo.ir

 

كمبود ويتامين E



كمبود  ويتامين E

ويتامين Eكه محلول در چربي است دسته اي از ايزومرها ست كه بنام توكوفرول ناميده شده و در گياهان ساخته مي شود و در حيوانات نوع آلفا توكوفرول اهميت دارد .

يك ميليگرم د آلفا توكوفرول استات مساويست با يك واحد بين المللي .اين شكل آلفا توكوفرول بوسيله سنتز شيميايي بوجود مي آيد .يك ميليگرم د آلفاتوكوفرول استات كه در طبيعت در چربيهاي گياهي موجود است برابر با 36/1 واحد بين المللي است و يك ميليگرم د آلفا توكوفرول برابر 49/1 واحد بين المللي است .

ميزان اين ويتامين در يونجه تازه 60/20 ميليگرم در هر كيلو گرم و 30-15 كيلوگرم در يك كيلو چربي شير و 15 ميليگرم در يك كيلوگندم است .اين ميزان پس از برداشت محصول بسرعت كاهش مي يابد . كاهش بيشتر اين ويتامين در كارخانه تهيه دان و يا در حضور چربي و مواد معدني در جيره غذائي انجام مي پذيرد ولي تحت شرايط كاملاً مساعد ميزان طبيعي اين ويتامين كه خود بصورت آنتي اكسيدان طبيعي نيز عمل مي كند كافي خواهد بود .بهرصورت چون شرايط هميشه مناسب نيست بهتر است كه مقداري به صورت آزاد به جيره افزوده گردد .در غذاهائي كه چربي آنها بخصوص چربي هاي اشباع نشده (اسيد لينولئيك و آراشيدونيك) زياد است افزودن آنتي اكسيدان (اتوكسي كوئين (Ethoxyquin) براي نگهداري ويتامين E لازم است .اين ويتامين در پودر ماهي، سبوس دانه ها وحبوبات نيز وجود دارد .حداقل ميزان لازم اين ويتامين در جيره غذايي طيور تا چهارهفته 30 واحد بين المللي و تا 8 هفته 25واحد و درمرغان تخمگذار و مادر 30 واحد درهر كيلوگرم غذا است .در موقع مصرف روغن كبدماهي ميزان احتياج به اين ويتامين ده برابر اضافه مي شود .اين ميزان به مقدار سلنيم كه داراي خواص بيولوژيكي توكوفرولهاست و با آنها عمل سينرژيستي دارد بستگي دارد . ميزان خيلي زياد اين ويتامين از راه مدفوع دفع شده و بندرت در ادرار مي توان آنرا يافت .مصرف 1000 واحد بين المللي ويتامين E در يك كيلو غذاي جوجه روي رشد آنها اثرمنفي نداشته ولي مصرف 2200 واحد در كيلوي غذا بمدت 50 روز رشد را كاهش داده است .

ويتامين E موجود در تخم مرغ مربوط به ميزان آن در غذاست و ميزان آن در كبد جوجه يكروزه بستگي به ميزان موجود تخم مرغ دارد .در عرض هفته اول ميزان موجود در كبد سريعاً كاهش مي يابد كه بايد حتماً درجيره غذايي موجود باشد (3) كاهش آن در جيره غذايي مادران اثري روي توليد تخم مرغ ندارد ولي روي خاصيت جوجه درآوري اثرمنفي دارد (22و26) ناكافي بودن سلنيوم در غذا احتياج به ويتامين E را افزايش مي دهد .وجود نيتريت ها و سولفيت ها اكسيداسيون چربي را افزايش داده و در نتيجه باعث تجزيه سريع ويتامين E مي گردند .وجود قارچ در غذا يا رطوبت زياد نيز احتياج به ويتامين E را زياد مي كند .عفونت ها، تورم روده واسهال باعث كاهش جذب ويتامين E مي گردند .استرسها باعث افزايش كورتيكوستروئيدها بوسيله غذه فوق كليوي شده و در نتيجه كاهش ميزان ويتامين E در بدن را موجب مي شود .

علائم كمبود ويتامين
E

عمل آنتي اكسيداني ويتامين باعث حمايت كامل بافتها جهت تنظيم اكسيداسيون متابوليت هاست .فقدان اين ويتامين روي متابوليسم سلولي و ساختمان سلولها و بافت اثر منفي دارد .در طيور عوارض مختلف كلنيكي و جراحات لاشه در اثر ناكافي بودن اين ويتامين بشرح زير ديده مي شود .
 
1 آنسفالومالاسي (بيماري جوجه هاي خل)
(Encephalomalacia crazy chick Disease)

اين حالت بيشتر تا سن 5 هفتگي اتفاق افتاده و معمولاً همراه با مصرف ميزان زياد اسيدهاي چرب اشباع نشده در جيره غذايي مي باشد .در حالت اوليه پرنده شبيه حالات مستي تلو تلو خورده و معمولاً به پهلو افتاده و هر دوپا را بطور دوراني از بالا به پايين و ازجلو به عقب حركت مي دهد و داراي انقباضات شديد وحركتي غير متعادل مي باشد .اين حالات بسرعت شديدتر شده و فلج بخصوصي در گردن كه ايجاد پيچش كرده ظاهر شده و خيلي زود مرگ بدنبال آن فرا مي رسد در حاليكه پرنده داراي وضعيت خوب بدني مي باشد ميزان وقوع اين حالات در جوجه خروسها دو برابر جوجه مرغها و در 95% حالات در نژادهاي سنگين است. در روي لاشه جراحات عروقي ايجاد خونريزي وسيع و ادم در بسياري از قسمتهاي مغز كرده و لكه هاي خونريزي و كانونهاي نرمي مغز برنگ زرد متمايل به سبز وجود دارد .
در مخچه لكه هاي خونريزي ديده مي شود .بالاخره نكروز و دژنرسانس نرونها ظاهر مي شود (8) دژنرسانس مغز استخوان نيز گاهي باعث كم خوني مي شود .

پيشگيري
با اضافه كردن ويتامين E يا مقدار كمي آنتي اكسيدانهاي مصنوعي مثل متيل بلويا دي فنيل پ فنيلين ديامين (Dipfenyle-p-phenylene Diamine) كه فاقد ارتباط شيميائي با توكوفرولها مي باشند از وقوع اين حالت جلوگيري مي نمايند .سلنيم بشكل هاي آلي و غير آلي نيز داراي مقداري اثر پيشگيري مي باشد .
2 سوء تغذيه عضلاني (Nutritional Muscular Dystrophy)

اين حالت كه در جوجه اردك بوفور ديدهشده و در جوجه بوقلمون شديدتر ازجوجه مرغ مي باشد معمولاً همراه با خيز زير جلدي بوده و بيشتر در مواقعي كه جيره حاوي ميزان ناكافي سيستين و متيونين است اتفاق مي افتد .علائم درمانگاهي مشخصي وجود ندارد و كندي رشد و ازدياد تلفات مشاهده مي شود .در روي لاشه دژنرسانس و نكروز رشته هاي عضلاني و ايجاد خطوط سفيد در عضلات سينه و همچنين ديواه سنگدان و قلب مشاهده مي شود .
درمان يا پيشگيري با ويتامين E معمولاً كاملاً موثر بوده و تحت بعضي شرايط ممكن است پاسخ كمي نسبت به درمان با سلنيم و يا سيستئين باشد .آنتي اكسيدان هاي مصنوعي بي اثرند .
 
 
3 خيز زير جلدي ( Exudative diathesis)

اين حالت كه بيشتر در سنين 8-2 هفته اتفاق مي افتد باعث افزايش نفوذ پذيري و ايجاد جراحت در جدار مويرگها شده و باعث كمي خونريزي و خروج پلاسما از آنها مي گردد .پلاسماي خون آلوده در زير پوست بخصوص در روي سينه و شكم و زير بالها و همچنين در پرده قلب و فضاهاي بين عضلاني جمع مي گردد .نارسائي در عمل قلب و كم خوني شديد عضله نيز وجود دارد .گاهي خونريزي روي نسج قلب، كبد، مغز و چربيها ونسوج زير جلدي مشاهده مي گردد .

درمان
با اضافه كردن ويتامين E و يا سلنيك بميزان 1/0 ppm (قسمت در ميليون) ميتوان پيشگيري و يا درمان نمود ولي آنتي اكسيدانهاي مصنوعي اثري ندارند پاسخ به درمان سريع بوده و طيور در عرض چند روز بحال طبيعي بر مي گردند .
4 – خرابي عمل غدد داخلي هيپوفيز، فوق كليوي، تيروئيد و كاهش توليد گونادوتروپين باعث كاهش ميزان جوجه درآوري، بدشكل شدن جنين و كاهش مقاومت در برابر استرسها و عفونتها مي شود .
 
منبع مورد استفاده :
1.      دكتر محمد حسن بزرگمهري- بيماري هاي طيور ، انتشارات واحد فوق برنامه دفتر مركزي جهاد دانشگاهي ، چاپ اول ، تهران، فروردين 1364.
(استفاده از مطالب فوق با ذكر منبع بلامانع است)